رسول اكرم را همراهى نموده و در كوفه در سنّ هفتاد و سه سالگى در سال سى و هفت يا سى و نه هجرىّ پس از آنكه در جنگ صفّين و نهروان همراه امير المؤمنين عليه السّلام بوده دار دنيا را بدرود گفته امام عليه السّلام بر او نماز خوانده در بيرون كوفه دفن شد و او اوّل كسى است كه در بيرون كوفه دفن گشته و پيش از آن مردم مردگانش را در خانه‌ها يا جلو خانه‌هاشان دفن مى نمودند ، خلاصه حضرت در حقّ او ) فرموده است : 1 - خدا خبّاب ابن ارتّ را بيامرزد كه از روى رغبت اسلام آورد ( نه به اكراه و اجبار ) و از وطن هجرت نمود ( و نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمد ) براى فرمانبرى ، و قناعت كرد ( از كالاى دنيا ) باندازهء كفايت ، و از خدا ( بدادهء او از خوشى و سختى و بيمارى و تندرستى ) راضى و خوشنود بود ، و در زندگانى ( همهء عمر در راه خدا ) جهاد كننده بود ( پس از آن او را ستوده و مى فرمايد : ) 2 - خوشا به حال كسى كه به ياد معاد و بازگشت باشد ، و براى حساب و وارسى ( در آن روز ) كار كند ، و باندازهء روزى خود قناعت نمايد ، و از ( دادهء ) خدا راضى و خوشنود باشد . 42 - امام عليه السلام ( در بارهء مؤمن و منافق ) فرموده است : 1 - اگر با اين شمشيرم به بن بينى مؤمن بزنم كه با من دشمن شود دشمنى نخواهد نمود ، و اگر همهء ( كالاى ) دنيا را بر سر منافق بريزم كه مرا ( براستى ) دوست دارد دوست نخواهد داشت ، 2 - و اين براى آنست كه ( در حكم الهىّ ) گذشته و به زبان پيغمبر امّى صلّى اللّه عليه و آله جارى گشته كه فرموده : يا علىّ مؤمن با تو دشمن نمى شود و منافق ترا دوست نمى دارد .